Użytkownik

Zaloguj

Zarejestruj

Sekcje

ELEKTROEKO

Prawidłowe postępowanie z elektroodpadami

Prawidłowe postępowanie

Obchody Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci odbywały się w tym roku pod znakiem eksperckich konferencji i debat w Ministerstwach Środowiska oraz Przedsiębiorczości i Technologii, pikników edukacyjnych dla dzieci oraz zbiórek e-odpadów w firmach czy instytucjach. A dyskutować i edukować jest o czym, bo jak wynika z badań przeprowadzonych przez GfK Polonia na zlecenie organizacji odzysku ElektroEko, co piąty Polak pozbywa się elektrośmieci w sposób nielegalny.

Dlatego głównym celem przypadającego na 13 października Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci było zwiększanie świadomości na temat tego, czym są elektroodpady i dlaczego nie można ich wyrzucać z innymi śmieciami. Jak się okazuje, choć wiedza na ten temat z roku na rok jest coraz większa, nadal wielu z nas nie do końca wie, co powinno zrobić się ze starym telefonem czy suszarką. Problem dotyczy przede wszystkim małego sprzętu AGD.

Prawidłowe postępowanie

Liczby nie są optymistyczne

Z badania GfK przeprowadzonego na zlecenie ElektroEko wynika też, że co drugi Polak zamiast odpowiednio pozbyć się zużytego, nieużywanego sprzętu elektronic znego, trzyma go nadal w domu, piwnicy czy garażu. Głównie są to telefony komórkowe, czajniki elektryczne oraz telewizory. Szacuje się, że w naszych domach przechowywanych jest dziś prawie 6,5 mln sztuk starego zużytego małego sprzętu AGD (np. czajnik, żelazko, odkurzacz), ponad 4 mln zużytych telefonów komórkowych, ponad 2,5 mln starego sprzętu RTV (np. telewizorów, sprzętu radiowego, hi-fi czy magnetowidów) oraz ponad 2,4 mln starego sprzętu IT (drukarek, tabletów, komputerów stacjonarnych). Z kolei 23 proc. Polaków twierdzi, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy pozbyło się ze swojego gospodarstwa domowego co najmniej jednego zużytego sprzętu elektrycznego lub elektronicznego. Co niepokojące, aż co piąty Polak wyrzucił w ostatnim roku zużyty sprzęt RTV, AGD i IT do kosza lub zostawił go koło śmietnika lub altanki śmietnikowej.

Niestety, ta liczba pokazuje, że poziom świadomości, choć z roku na rok jest wyższy, to ciągle jest niewystarczający. Ludzie, wyrzucając zużyty sprzęt do kosza, często nie wiedzą, że jest to nielegalne i grozi za to spora grzywna, bo aż 5 tysięcy zł – mówi prezes związku Cyfrowa Polska – Michał Kanownik. I podkreśla: – Niewątpliwie konieczna jest ciągła edukacja na temat prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem RTV i AGD. Dyrektor generalny APPLiA Polska Wojciech Konecki zwraca uwagę, że zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny zawiera wiele niebezpiecznych substancji, które mogą przedostać się do środowiska. – Trzeba również pamiętać, że w takim sprzęcie znajduje się też wiele cennych surowców, które po odpowiedniej obróbce mogą być ponownie wykorzystywane. A to jest możliwe jedynie wtedy, kiedy ludzie będą pozbywali się zużytych u rządzeń w sposób legalny – podkreśla Wojciech Konecki.

Niepokojącym wynikom badania poświęcona została specjalna konferencja prasowa w Ministerstwie Środowiska, inaugurująca tegoroczne obchody Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci. Jak tłumaczył minister Henryk Kowalczyk, odzysk surowców i ich użycie do produkcji nowych urządzeń zdecydowanie zmniejsza stopień wykorzystania zasobów naturalnych oraz przyczynia się do zmniejszenia kosztów technologicznych. Minister zaapelował również, żeby nie demontować sprzętów samodzielnie, ponieważ mogą one uwolnić substancje zagrażające zdrowiu i środowisku. – Nie wyrzucajmy ich także do śmietnika. Kluczowy jest odzysk surowców, a w tym przypadku nawet realizowanie założeń gospodarki o obiegu zamkniętym. Dlatego wszystkie zużyte elektrośmieci w jak największym stopniu należy poddać recyklingowi – podkreślał Henryk Kowalczyk.

Prawidłowe postępowanie

Konferencja prasowa w Ministerstwie Środowiska z okazji Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci. Od lewej: Wojciech Konecki (APPLiA Polska), minister środowiska Henryk Kowalczyk oraz Michał Kanownik (Związek Cyfrowa Polska).

Edukacja dzieci i dorosłych

Aby zachęcić mieszkańców miast do korzystania z punktów zbierania elektrośmieci, w przededniu Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci odbyły się zbiórki, podczas których za przyniesione zużyte urządzenia można było otrzymać bawełniane torby na zakupy. Obchody stały się też doskonałą okazją do edukacji najmłodszych. W wybranych szkołach w Polsce odbyły się specjalne warsztaty edukacyjne, podczas których przez zabawę uczniowie szkół podstawowych poznawali, czym są elektrośmieci, jakie substancje niebezpieczne zawierają oraz w jaki sposób można się ich prawidłowo pozbyć.

Problemy branży odpadowej

Z okazji Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci w październiku odbyła się również branżowa debata w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii. Wzięli w niej udział przedstawiciele resortu, uczestnicy rynku odpadowego oraz eksperci. Dyskusję poprzedziła prezentacja raportu, który został opracowany przez organizację odzysku ElektroEko we współpracy z organizacjami zrzeszającymi największych producentów sprzętu elektrycznego i elektronicznego w Polsce: APPLiA Polska – związkiem pracodawców AGD oraz związkiem Cyfrowa Polska. Dokument wskazuje m.in. na najważniejsze i najpilniejsze wyzwania, jakie stoją przed branżą oraz przed nowym parlamentem i rządem w latach 2019 – 2023. Zarówno zdaniem autorów raportu, jak i uczestników debaty w resorcie przedsiębiorczości najważniejszym problemem do rozwiązania jest „szara strefa” w gospodarce odpadami. Szacuje się, że kosztuje ona rocznie polski budżet średnio ok. 750 mln zł z tytułu utraconych przychodów z VAT, CIT oraz PIT. Jak to ukrócić? Rozwiązaniem może być wprowadzenie instrumentów prawnych, które pozwalałyby monitorować system oraz skutecznie kontrolować podmioty, które w nim funkcjonują. Ich brak powoduje, że dziś nadal istnieje pole dla funkcjonowania nieuczciwych firm, które w rzeczywistości przetwarzają zużyty sprzęt jedynie „na papierze” – tzw. wirtualne elektroodpady, czyli takie, które w rzeczywistości nie zostały zebrane i przetworzone. Istotne problemy pojawiają się również w związku z re-use. W krajowej i unijnej legislacji brakuje mechanizmów kontroli, np. w postaci obowiązkowych standardów i wytycznych regulujących proces przetwarzania oraz przygotowania do ponownego użycia zużytego sprzętu. Nie ma też systemowego nadzoru nad tym, ile i jakiego typu przetworzonego sprzętu elektronicznego trafia ponownie na rynek oraz czy spełnia on jakiekolwiek normy bezpieczeństwa. W rezultacie producenci sprzętu nie mają żadnej możliwości kontroli nad takim przetworzonym sprzętem i w razie jego awarii nie wiadomo, kto ponosi odpowiedzialność za niego – zakład przetwarzania czy sam producent. Problemem jest także brak świadomości i pewności konsumentów, jaki produkt nabywają – nie ma bowiem żadnych obowiązków informacyjnych o tym, że dany sprzęt został przetworzony i nie jest produktem oryginalnym. Dlatego ważnym postulatem branży jest właściwe oznakowanie i informacja przy sprzedaży takiego sprzętu. Doprecyzowania – jak podkreślano podczas debaty – wymaga też proces odbioru zużytego sprzętu RTV i AGD, który jest oddawany przy dostawie nowego. Dziś zdarza się bowiem, że kurier dostarczający zakupiony produkt elektroniczny odmawia przyjęcia starego sprzętu. Rozwiązaniem mógłby być model, który funkcjonuje w Holandii – tam o zamiarze oddania zużytego urządzenia przy dostawie informuje się przy zakupie.

Prawidłowe postępowanie

Jak zawsze obchody Międzynarodowego Dnia Bez Elektrośmieci były okazją do wielu inicjatyw i imprez towarzyszących – w punktach zbierania za elektrośmieci rozdawane były m.in. bawełniane torby. 

Dzień bez elektrośmieci po raz drugi w Polsce

Międzynarodowy Dzień Bez Elektrośmieci jest coroczną inicjatywą WEEE Forum, które zrzesza organizacje odzysku typu not-for-profit z branży elektroodpadów. Z tej okazji na całym świecie w październiku prowadzone są specjalne wydarzenia oraz kampanie w mediach zachęcające do prawidłowego postępowania z e-odpadami. Ich głównym celem jest budowanie świadomości wśród konsumentów na temat prawidłowego postępowania ze zużytym sprzętem RTV i AGD. W tym roku do akcji przystąpiło 86 organizacji z 42 krajów z całego świata, w tym po raz drugi z Polski. Oficjalnym organizatorem tego wydarzenia w naszym kraju jest organizacja odzysku ElektroEko SA, działająca przy wsparciu Centrum UNEP GRID-Warszawa. Partnerami akcji byli związek Cyfrowa Polska – zrzeszający największe w Polsce firmy z branży nowoczesnych technologii – oraz APPLiA Polska – związek pracodawców AGD, natomiast patronat honorowy nad akcją objęli w tym roku Ministerstwo Środowiska, Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii oraz Prezydent m.st. Warszawy. Patronat medialny sprawował magazyn „InfoMarket”.

Prawidłowe postępowanie

W wybranych szkołach w Polsce odbyły się specjalne warsztaty edukacyjne, podczas których uczniowie szkół podstawowych przez zabawę poznawali, czym są elektrośmieci. Na zdj. warsztat edukacyjny w Szkole Podstawowej nr 4 w Pułtusku.

Polacy o „chomikowaniu” elektrośmieci

Polacy
2019-12-03

Kontakt z redakcją

Zapisz się do newslettera

© 2020 InfoMarket