Użytkownik

Zaloguj

Zarejestruj

Sekcje

APPLiA POLSKA

Idzie EPREL…

Idzie EPREL…

Radosław Maj

APPLiA Polska, związek pracodawców AGD

Regulacje prawne stosowane w UE dotyczą wielu aspektów związanych z produkcją i dystrybucją artykułów gospodarstwa domowego oraz elektroniki użytkowej. Wśród wielu znanych w branży oraz konsumentom rozwiązań są tzw. etykiety energetyczne. Dyrektywa ta jest stale rozwijana i modyfikowana, a przed nami kolejne ważne zmiany. Wkrótce ruszy bowiem baza produktów, które mają obowiązkową etykietę. Krótko mówiąc, czas przygotować się do EPREL!

Gdy w sierpniu ubiegłego roku wchodziło w życie ramowe unijne rozporządzenie ustanawiające ramy etykietowania energetycznego, wiadomo było, że już wkrótce rynek czekają dwie bardzo duże zmiany. Pierwsza pod względem wagi to przeskalowanie klasy energetycznej, czyli likwidacja „plusów”. Już dzisiaj wiemy, że nastąpi to w kwietniu 2021 r. i będzie dotyczyło chłodnictwa, pralek, pralkosuszarek, zmywarek, oświetlenia oraz telewizorów. Znamy już także końcowe zapisy wymogów ekoprojektowania dla tych grup, które zaczną obowiązywać z tą samą datą co przeskalowanie, ale o tym innym razem, bo już teraz, czyli od stycznia 2019 r., producentów i importerów czeka druga ze zmian, wynikająca z przywołanego rozporządzenia, mianowicie baza produktów z etykietą energetyczną, czyli EPREL (ang. European Registry for Energy Labelling).

Czym tak naprawdę jest EPREL?

Wspomniane rozporządzenie zdefiniowało parametry wyjściowe bazy, jej główne funkcje oraz terminy i obowiązki podmiotów (art. 12). EPREL jest zbiorem danych dotyczących produktów i składa się z dwóch części. Pierwsza, publiczna, zorientowana na konsumentów, którzy mogą tu wyszukać informacje dotyczące poszczególnych produktów: podstawowe parametry urządzenia, etykietę i kartę informacyjną produktu (znaną wcześniej jako karta produk towa). Wszystko to jest już dzisiaj dostępne na stronach producentów, więc jedyną zmianą wydaje się zapewnienie wspólnego miejsc a do przechowywania wszystkich tych danych. Oczywistą z aletą jest fakt, że dystrybutor będzie mógł teraz pobrać kartę produktu z tejże bazy, a nie wymagać jej dostarczenia od producenta. Poza klientami część bazy wykorzystywać będą również dystrybutorzy.

Jest jednak druga, bardziej kontrowersyjna część bazy, w której wymaga się „załadowania” dokumentacji technicznej określonej w art. 12 ust. 5 rozporządzenia oraz powiązania identyfikatorów wszystkich modeli równoważnych wprowadzonych do obrotu. Ta część będzie zastrzeżona wyłącznie dla inspekcji handlowej. Obowiązkowe części dokumentacji technicznej, które dostawca wprowadza do bazy danych, obejmują:

a) ogólny opis modelu, wystarczający do jego jednoznacznej i łatwej identyfikacji;
b) odniesienie do zastosowanych norm zharmonizowanych lub innych użytych norm pomiarowych;
c) szczególne środki ostrożności, które są podejmowane, gdy model jest składany, instalowany, konserwowany lub testowany;
d) zmierzone parametry techniczne modelu;
e) obliczenia wykonane przy użyciu zmierzonych parametrów;
f) warunki testowania, jeżeli nie zostały wystarczająco opisane w ramach lit. b.

Ponadto dostawca może na zasadzie dobrowolności zamieścić w bazie danych dodatkowe części dokumentacji technicznej.

Czym tak naprawdę jest EPREL? 2

Należy pamiętać, że baza danych EPREL odnosi się tylko i wyłącznie do produktów, które mają obowiązkową etykietę efektywności energetycznej i funkcjonują na rynku.

Kogo dotyczą nowe zmiany?

W bazie swoje modele muszą zarejestrować dostawcy przed pierwszym wprowadzeniem modelu na rynek unijny. Dostawcą są zwykle producenci, importerzy spoza UE lub upoważnieni przedstawiciele producenta spoza UE, w przypadku braku na terenie UE innych podmiotów odpowiedzialnych za dany produkt. Mówiąc o pierwszym wprowadzeniu, zwykle odnosimy się do pierwszego udostępnienia towaru na rynku. Zwykle jest to faktura od producenta lub importera do dystrybutora, ale w ocenie tego decydujące są indywidualne uwarunkowania łańcucha dystrybucji u każdego dostawcy. Warto też pamiętać, że producentem jest także podmiot, który zleca projekt i produkcję sprzętu.

Terminy i grupy produktowe

Do EPREL wymagane dane są obowiązkowo dostarczane przez pomioty zamierzające od 1 stycznia 2019 r. wprowadzić na rynek nowe modele. Firmy, które wprowadziły nowe modele na rynek w ciągu ostatnich 17 miesięcy (czyli w okresie od 1 sierpnia 2017 do 31 grudnia 2018) i nadal je sprzedają , muszą dostarczyć wymagane informacje do bazy najpóźniej do końca czerwca 2019 r. Trzecia grupa, czyli modele oferowane obecnie w sprzedaży, ale wprowadzone pierwszy raz na rynek przed sierpniem 2017 r., może być wprowadzana do EPREL na zasadzie dobrowolności.

Bardzo istotną kwestią jest fakt, że EPREL dotyczy modeli produktów, a nie poszczególnych sztuk produktów, a każda istotna zmiana parametrów urządzenia rozumiana jest jako wprowadzenie nowego modelu.

Terminy i grupy produktowe 2

Harmonogram wdrażania EPREL

Zakres asortymentowy EPREL

Do zakresu produktowego bazy należy sprzęt podlegający etykietowaniu, a więc blisko 20 grup produktowych. Zaliczamy do nich klimatyzatory, oświetlenie, odkurzacze, telewizory, chłodziarki i chłodziarkozamrażarki, zmywarki, pralki, pralkosuszarki, suszarki do ubrań, okapy, piekarniki, podgrzewacze wody, zbiorniki na gorącą wodę i zestawy podgrzewaczy z panelami słonecznymi, profesjonalne chłodnie, systemy wentylacyjne, kotły na paliwo stałe i ich zestawy, miejscowe ogrzewacze pomieszczeń (w tym powietrzne, na paliwo stałe) oraz ogrzewacze pomieszczeń, wielofunkcyjne i ich zestawy (kotły, kogeneracja, pompy ciepła).

Tymczasem sama branża oświetleniowa oszacowała, że od 2021 r., a więc po przewidywanym poszerzeniu zakresu oświetlenia podlegającego etykietowaniu, każdego roku do bazy będzie trzeba wprowadzić ok 1 mln modeli źródeł światła. Cena samej obsługi tego procesu, jaki zapłaci branża, to ok 29 mln euro rocznie. Do tego należy doliczyć setki tysięcy modeli wprowadzanych do bazy przez branżę AGD, grzejnictwa oraz RTV. Jeśli przypomnimy sobie główny cel utworzenia bazy, a więc ułatwienie nadzorowi dotarcia do dokumentacji technicznej, to nie sposób poddać ocenie zasadność kosztów takiej zmiany. W praktyce jest to cena, jaką poniesie przemysł za dostarczenie dokumentacji technicznej nie w 14 dni od odebrania pisma od inspekcji nadzoru, ale praktycznie natychmiast poprzez EPREL. Od strony technicznej baza EPREL jest gotowa na rejestrowanie większości grup produktowych od połowy grudnia 2018 r.

Zakres asortymentowy EPREL 2

Szczegółowe informacje związane z projektem EPREL, z założeniem konta znajdują się na stronie https://webgate.acceptance.ec.europa.eu/eprel

Proces rejestrowania modeli

Każdy dostawca musi założyć konto w EPREL na stronie internetowej https://webgate.acceptance.ec.europa.eu/eprel. Nie są wymagane do tego żadne poświadczenia, wystarczy tylko numer VAT (prefix „PL” wraz nr NIP). Kolejny etap to rejestracja modeli. Tu są trzy możliwości, czyli rejestracja ręczna pojedynczego modelu, rejestracja ręczna setek modeli przez załadowanie skompresowanego pliku w układzie zdefiniowanym przez EPREL lub trzecia metoda, czyli rejestracja m2m, tzn. bezpośrednia komunikacja systemów informatycznych. Ta ostatnia opcja będzie dostępna najprawdopodobniej w lutym 2019 r.

Zarejestrowany model otrzymuje numer rejestracyjny wykorzystywany na potrzeby bazy, a w niedalekiej przyszłości posłuży do tworzenia linków do produktu zapisywanych kodami QR na nowych etykietach energetycznych (od 2021 r.).

Identyfikator modelu jest dowolny i ustala go producent. Taki numer jest pokazywany na etykiecie i w karcie produktu. Podczas rejestracji dostawcy muszą być świadomi zasad stosowania tzw. modeli równoważnych, czyli jeden zarejestrowany model powinien być modelem bazowym innych modeli pod warunkiem, że mają one te same parametry na etykiecie i w karcie produktu. Każda zmiana modelu wpływająca na jego parametry wydajnościowe, wymaga rejestracji w EPREL jako nowego modelu. Np. zmiana oprogramowania wpływająca na zwiększenie efektywności energetycznej lub inny rodzaj izolacji lodówki. Każdy wariant modelu, np. z innym kablem lub w innym kolorze, może być uważany za model równoważny. Dostęp do powiązań między takimi modelami ma t ylko nadzór rynku. Samo rozróżnienie modeli powiązanych jest szczegółowo opisane w pytaniach i odpowiedziach (Q&A) na stronie EPREL w sekcji wsparcia. Istnieje też obsługa klientów systemu.

Ważne daty, ważne pytania

Podczas rejestracji modelu dostawca określa przewidywaną datę wprowadzenia go na rynek. Dla systemu data ta oznacza także moment publikacji dostarczonych danych w bazie. Wszelkie zmiany w rejestrze tego modelu po tej dacie będą rejestrowane, a sam model zostanie w niej już na zawsze. Co prawda, dostawca określa przewidywaną datę wycofania modelu z rynku, np. 2025 r., ale oznacza to tyle, że od 2040, czyli 15 lat po zakończeniu dostaw, może usunąć z bazy dane techniczne.

Co istotne, każdy dostawca rejestruje tylko swoje modele. Jeżeli inny dostawca wprowadza podobny produkt, ale pochodzący od tego samego producenta, to ten drugi dostawca odpowiada za jego rejestrację. Modele wyprodukowane i wprowadzone przez dwóch różnych dostawców nie są powiązane w bazie, czyli nie mogą być dla siebie modelami bazowymi lub równoważnymi. Język rejestracji jest zunifikowany, co oznacza, że wprowadzane są zazwyczaj tylko parametry, które przyporządkowane są potem automatycznie wersjom językowym strony w bazie modelu. Dokumentacja techniczna każdego modelu jest umieszczana w bazie bez konkretnych wymagań co do jej układu. Są to po prostu załączone pliki, które może przeglądać w razie konieczności inspekcja handlowa.

Komisja Europejska przygotowała do tej pory ponad 100 odpowiedzi na pytania dostarczone w fazie projektowej bazy. Można się z nimi zapoznać bez konieczności rejestracji w EPREL, odwiedzając stronę APPLiA Polska poświęconą temu tematowi: http://applia.pl/tematy/ efektywnosc-energetyczna/.

Rozporządzenie Parlamentu i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego i uchylające dyrektywę 2010/30/UE w sprawie etykiet energetycznych; Dz.U.UE z dn. 28.07.2017 L 198 s. 1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/ HTML/?uri=CELEX:32017R1369&from=PL


Niniejszy tekst nie stanowi oficjalnej interpretacji przepisów i został przygotowany na podstawie oficjalnych dokumentów Komisji Europejskiej.

Radosław Maj

APPLiA Polska, związek pracodawców AGD

2019-01-07

Kontakt z redakcją

Zapisz się do newslettera

© 2019 InfoMarket